Slachtoffers Vliegtuigcrashes
Militairen details
Antonie van Rijswijk
database-id
2814


Militair

Categorie :Neergeschoten
Naam :Antonie van Rijswijk     (Man)
Leeftijd :40
Burgerlijke Status: Gehuwd met Maria Josephina de Wit
Adres :Vlissingen
Diende in Geallieerd leger
Strijdkracht :Koninklijke Marine
Eenheid :Hr.Ms. Hydra
Rang :Majoor machinist
Status :KIA - Killed in Action, gesneuveld
Geboortedatum : 06-02-1900Plaats:Vlissingen
Overlijdensdatum :15-05-1940    Plaats:Bruinisse
Datum overlijdensakte is 21-06-1940, nummer 21, Bruinisse.
Werd voor spion aangezien en neergeschoten.
Begraven:Noorder begraafplaats, Pres Rooseveltlaan, Vlissingen,
Grafnummer:3C-J-210
Eerste begraafplaats:Noorderbegraafplaats, 29-08-1947, vak 2, nr 786.
Monument:
  • "Gezamenlijk Oorlogsmonument", Noorder begraafplaats, Pres Rooseveltlaan, Vlissingen, op de linker plaquette wordt de naam vermeld.                                   
  • "Monument voor Burgerslachtoffers", Noorder begraafplaats, Pres Rooseveltlaan, Vlissingen.
Persoonlijk verhaal : Antonie van Rijswijk

= Spion gefusilleerd =

Dramatisch was de ondergang van de mijnenlegger Hydra. Op de avond van 15 mei bevond het schip zich in ’t Zijpe, waar het ruim een half uur bloot stond aan vuur van Duits pantserafweergeschut en zware mitrailleurs. Aan boord vielen enige gewonden, er werd ernstige schade toegebracht aan ketels en stoomleidingen. Nadat ongeveer 12 opvarenden overboord waren gesprongen, zette de commandant het lekgeschoten schip omstreeks half 11 aan de grond tussen Vianen en Ouwerkerk. Daarna begaf hij zich met de rest van de bemanning in de boten. De opvarenden, die overboord waren gesprongen, trachtten zwemmend de wal te bereiken. Onder hen bevonden zich de majoor-machinist A. Van Rijswijk en de korporaal bottelier C. Broere. De op de wal van Schouwen gelegerde Nederlandse troepen namen hen onder vuur.
Machinist Van Rijswijk werd dodelijk getroffen en aanvankelijk heette het dat Korporaal Broere was verdronken. Latere nasporingen leverden ten aanzien van Broere echter een veel dramatischer verhaal op.

Mevrouw A. Wiebrens-Beekman en de veerman L.G. van Popering verklaarden namelijk, dat een drenkeling van de Hydra op de dijk bij het café Het Veerhuis te Zijpe op last van een Nederlandse kapitein, die hem voor een Duitse spion hield, door soldaten is doodgeschoten. Volgens mevrouw Wiebrens zou het slachtoffer zich bekend hebben gemaakt als ‘Broere uit Vlissingen’, volgens Van Popering als ‘een Hollander’.
Van Popering heeft de executie meegemaakt, maar mevrouw Wiebrens ‘heeft haar wetenschap uit de tweede hand, van de dochter van de veldwachter’, aldus een door Mr. D.J. Veegens in september 1982 opgesteld rapport.

Kapitein J.R.D., die het bevel tot executie van korporaal Broere gaf, stond op 23 september 1942 terecht voor de kamer voor strafzaken van militaire aard van de arrondissementsrechtbank te ’s-Gravenhage. *)
Bij vonnis van 7 oktober 1942 is hij, zonder nadere motivering, vrijgesproken. Een uitspraak, die Mr. D.J. Veegens heeft verbaasd. In zijn rapportage licht hij een en ander toe: ‘De verdachte heeft erkend bevel tot schieten op het voor hem gebrachte slachtoffer te hebben gegeven. Zes getuigen bevestigen, dat daarna uit een groepje Nederlandse militairen is gevuurd; slechts een van hen verklaart zelf gerichte schoten – naar hij meent twee – te hebben gelost. Alleen een sergeant had een ‘onbestemd gevoel dat er iets gebeurde wat niet goed was’, maar hij was te moe geweest om zich daartegen te verzetten. Het verweer dat de drenkeling – die ‘met een Duits accent (?)’ een paar woorden heeft gestotterd – voor een spion kon worden gehouden, is geen weerlegging waard. Zelfs in die veronderstelling was het naar oorlogsrecht en dienstvoorschrift verboden hem zonder vorm van proces af te maken. Dit werd vóór 1940 aan iedere officier geleerd. De verklaring van Van Popering, dat de kapitein en zijn manschappen zich in het café bedronken hadden, klinkt erg waarschijnlijk.
Zo heeft deze beschamende gebeurtenis een onbevredigende afloop gehad. ‘Kan dat zijn geweest
omdat de rechter moest oordelen in een tijd waarin de bezetter op onvergelijkbaar grotere schaal
misdrijven tegen het leven beging?’, aldus Mr. D.J. Veegens.

*) Op last van de bezetter werden de Krijgsraden in oktober 1940 opgeheven                            Bron: Stiwotforum.nl

Was eerst begraven in Noordgouwe.                                                                                                                                                                                                                                                                                        

Beschieting Hydra

 

De mijnenlegger Hr.Ms. Hydra toen deze op 15 mei vanuit Vlissingen naar Zijpe was gedirigeerd om de overgang van Duitse troepen naar Duiveland te beletten. Het schip werd tijdens de tocht beschoten zodat besloten werd om ter hoogte van Bruinisse buiten het bereik van het geschut voor anker te gaan. Om 22.00 uur besloot men de tocht voor te zetten maar wederom werd het schip onder vuur genomen. Het schip werd geraakt waarbij stoker Aarts gewond raakte en meerdere bemanningsleden te water raakten. Cornelis Broere was één van hen, hij zwom samen met majoor A. van Rijswijk naar de wal. In plaats van geholpen te worden werden ze voor Duitsers aangezien. Dit had voor de Vlissinger Broere fatale gevolgen. Hij werd op last van de Nederlandse kapitein Dijksterhuis, die hem voor Duitse spion aanzag, ter hoogte van café "het Veerhuis" gefusilleerd. Ironisch genoeg stierf kapitein Dijksterhuis op 25 september 1944 voor een vuurpeloton in kamp Westerbork nadat hij was opgepakt voor Illegaal werk. De stoker Aarts die tijdens de beschietingen ernstig gewond was geraakt stierf op 1 juni 1940 aan zijn verwondingen. Van Rijswijk heeft de wal nooit bereikt, hij verdronk en zijn lichaam is later gevonden. Op 21 juni is van Van Rijswijk de akte van overlijden opgemaakt in Bruinisse. 

Bronnen
O.G.S.; Nationaal Archief.nl;
Bron geboorte: geboorteakte 71
Overige bronnen: woonplaats: overlijdensakte 21

Hoewel we de uiterste zorg besteden aan de vulling van de database kunnen we niet de garantie geven dat de gegevens volledig zijn. De onderliggende bestanden waren niet altijd even volledig. We zijn bezig met het verbeteren van de kwaliteit van de database. De foto's komen uit eigen archief, public domain of zijn ons door familieleden of museumbezoekers aangeleverd. Indien u aanvullingen heeft of opmerkingen dan zouden we dat graag vernemen. Mail het ons via databasebeheerders vermeld hierbij s.v.p. het database-id